Hoe werkt het spijsverteringssysteem?
3 min
- Tips
Je spijsvertering is een slim en efficiënt systeem dat elke dag hard voor je werkt. De belangrijkste taak? Het omzetten van alles wat je eet en drinkt in energie en voedingsstoffen die je lichaam nodig heeft. Wat overblijft, wordt netjes afgevoerd.
Hieronder volgen we de reis die je eten maakt, stap voor stap.
De reis van je eten: in 5 stappen
Stap 1: De Mond – Het startpunt
Alles begint met de eerste hap. Je tanden vermalen het eten (mechanische vertering) en je speeksel begint al met het afbreken van voedingsstoffen (chemische vertering).
Stap 2: De Maag – De krachtige mixer
Via de slokdarm komt het voedsel in de maag. Zie de maag als een krachtige ‘blender’. Hij kneedt het voedsel en mengt het met sterk maagzuur tot een vloeibare brij.
Stap 3: De Dunne Darm – De voedingsstoffen-magneet
Deze vloeibare brij gaat naar de dunne darm. Dit is het belangrijkste station van de reis. Met hulp van sappen uit de lever en alvleesklier worden hier bijna alle belangrijke voedingsstoffen (vitamines, mineralen, eiwitten, etc.) uit het eten gehaald en aan je bloed afgegeven.
Stap 4: De Dikke Darm – De water-regelaar en eindvormer
Wat overblijft, is een waterige massa van onverteerbare resten. Deze gaat naar de dikke darm. De belangrijkste taak van de dikke darm is om precies genoeg water en zouten uit deze massa te halen, zodat er een soepele, gevormde ontlasting overblijft.
Stap 5: Het Eindstation – Het signaal om te gaan
De gevormde ontlasting wordt opgeslagen in het laatste deel van de dikke darm (het rectum). Zodra dit deel vol is, krijg je een seintje dat het tijd is om naar het toilet te gaan.
Wat als het ritme verstoord is?
Normaal gesproken werkt dit systeem perfect in balans. Maar soms raakt het ritme verstoord.
- Bij obstipatie (verstopping): Beweegt de ontlasting te langzaam door de dikke darm. Hierdoor wordt er te veel water onttrokken, wat leidt tot harde, droge en pijnlijke ontlasting.
- Bij diarree: Beweegt de ontlasting te snel door de dikke darm. Er wordt dan te weinig water onttrokken, wat resulteert in een dunne, waterige ontlasting.
Zorg goed voor je spijsvertering
Een gezonde spijsvertering is de basis van hoe je je voelt. Door vezelrijk te eten, voldoende te drinken en regelmatig te bewegen, help je dit slimme systeem om soepel te blijven werken.
Ervaar je toch klachten? Neem deze dan serieus. Als je regelmatig last hebt van obstipatie, diarree of andere buikklachten, is het verstandig om je huisarts te raadplegen.
Bronnen
- Yapijakis C. Hippocrates of Kos, the father of clinical medicine, and Asclepiades of Bithynia, the father of molecular medicine. Review. In Vivo. 2009 Jul-Aug;23(4):507-14. PMID: 19567383.
- Lyon L. ‘All disease begins in the gut’: was Hippocrates right? Brain. 2018 Mar;141(3):e20. doi: 10.1093/brain/awy017. Epub 2018 Feb 12. PMID: 29444202.
- Ogobuiro I, Gonzales J, Tuma F. Physiology, Gastrointestinal. [Updated 2022 Apr 21]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK537103/
- Stanford Medicine (2022) The Digestive Process: How Does the Esophagus Work? , The Digestive Process: How Does the Esophagus Work? Stanford Medicine . https://www.stanfordchildrens.org/en/topic/default?id=the-digestive-process-how-does-the-esophagus-work-134-195 (Accessed: December 5, 2022).
- Patricia JJ, Dhamoon AS. Physiology, Digestion. [Updated 2022 Sep 12]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK544242/
- National Cancer Institute (2022) Introduction to the digestive system, Introduction to the Digestive System . National Cancer Institute. https://training.seer.cancer.gov/anatomy/digestive/ (Accessed: December 5, 2022).
- International Foundation for Gastrointestinal Disorders (2022) The digestive system, IFFGD. International Foundation for Gastrointestinal Disorders. Available at: https://iffgd.org/gi-disorders/the-digestive-system/ (Accessed: December 6, 2022).
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (2017) Your digestive system & how it works, National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. U.S. Department of Health and Human Services. Available at: https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/digestive-system-how-it-works (Accessed: December 6, 2022).
- Hoogerwerf WA. Role of clock genes in gastrointestinal motility. Am J Physiol Gastrointest Liver Physiol. 2010 Sep;299(3):G549-55. doi: 10.1152/ajpgi.00147.2010. Epub 2010 Jun 17. PMID: 20558764; PMCID: PMC2950682
- Kienzle-Horn S, Vix JM, Schuijt C, Peil H, Jordan CC, Kamm MA. Efficacy and safety of bisacodyl in the acute treatment of constipation: a double-blind, randomized, placebo-controlled study. Aliment Pharmacol Ther. 2006 May 15;23(10):1479-88. doi: 10.1111/j.1365-2036.2006.02903.x. PMID: 16669963.
- National Library of Medicine: Gastroenterology services in the UK. The burden of disease, and the organisation and delivery of services for gastrointestinal and liver disorders: a review of the evidence (2007)Available at: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1860005/ (Accessed: September, 2023).
- DeBanto, J. (2022) Diverticulosis and diverticulitis, American College of Gastroenterology. American College of Gastroenterology. Available at: https://gi.org/topics/diverticulosis-and-diverticulitis/ (Accessed: December 6, 2022).
- Abbasi-Kangevari M, Ahmadi N, Fattahi N, Rezaei N, Malekpour M-R, Ghamari S-H, et al. (2022) Quality of care of peptic ulcer disease worldwide: A systematic analysis for the global burden of disease study 1990–2019. PLoS ONE 17(8): e0271284. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0271284 (Accessed September 2023
- DeBanto, J. (2021) Peptic ulcer disease, American College of Gastroenterology. American College of Gastroenterology. Available at: https://gi.org/topics/peptic-ulcer-disease/ (Accessed: December 6, 2022).
- Choudhary, C. (2022) Hemorrhoids and other anal disorders, American College of Gastroenterology. American College of Gastroenterology. Available at: https://gi.org/topics/hemorrhoids-and-other-anal-disorders/ (Accessed: December 6, 2022).
- Johns Hopkins Medicine (2022) Constipation, Johns Hopkins Medicine. Johns Hopkins Medicine. Available at: https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/constipation (Accessed: December 6, 2022).
- Locke GR 3rd, Pemberton JH, Phillips SF. AGA technical review on constipation. American Gastroenterological Association. Gastroenterology. 2000 Dec;119(6):1766-78. doi: 10.1053/gast.2000.20392. PMID: 11113099.
- Gartlehner G, Jonas D, Morgan L, Ringel Y, Hansen R, Bryant C et al. Drug Class Review on Constipation Drugs.
- Choudhary, C. (2022) Constipation and defecation problems, American College of Gastroenterology. American College of Gastroenterology. Available at: https://gi.org/topics/constipation-and-defection-problems/ (Accessed: December 6, 2022).
- Rao, Satish S.C. MD, PhD1; Lacy, Brian E. MD, PhD2; Emmanuel, Anton MD3; Müller-Lissner, Stefan MD4; Pohl, Daniel MD5; Quigley, Eamonn M.M. MD6; Whorwell, Peter MD, PhD7. Recognizing and Defining Occasional Constipation: Expert Consensus Recommendations. The American Journal of Gastroenterology: November 2022 – Volume 117 – Issue 11 – p 1753-1758 doi: 10.14309/ajg.0000000000001945
- Ochoa, B. and Surawicz, C.M. (2012) Diarrheal Diseases – acute and chronic, American College of Gastroenterology. American College of Gastroenterology. Available at: https://gi.org/topics/diarrhea-acute-and-chronic/ (Accessed: December 6, 2022).
- A Antunes C, Aleem A, Curtis SA. Gastroesophageal Reflux Disease. [Updated 2023 Jul 3]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK441938/ (Accessed September 2023).
- NHS Website, Coeliac Disease Available at: https://www.nhs.uk/conditions/coeliac-disease/ (Accessed: September, 2023).
- Hur KY, Lee MS. Gut Microbiota and Metabolic Disorders. Diabetes Metab J. 2015 Jun;39(3):198-203. doi: 10.4093/dmj.2015.39.3.198. PMID: 26124989; PMCID: PMC4483604.
- Azzouz LL, Sharma S. Physiology, Large Intestine. [Updated 2022 Aug 1]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507857/
- Ford AC, Sperber AD, Corsetti M, Camilleri M. Irritable bowel syndrome. Lancet. 2020 Nov 21;396(10263):1675-1688. doi: 10.1016/S0140-6736(20)31548-8. Epub 2020 Oct 10. PMID: 33049223.
- Khanbhai A and Singh Sura D, Irritable Bowel Syndrome for Primary Care Physicians, British Journal of Medical Practitioners, 2013: BJMP 2023;6(1):a608. Available at https://www.bjmp.org/files/2013-6-1/bjmp-2013-6-1-a608.pdf Last accessed September 2023.